Slimmer omgaan met werkstress: 5 tips om makkelijker NEE te zeggen

Slimmer omgaan met werkstress: 5 tips om makkelijker NEE te zeggen

Een maand geleden belt Joke* op advies van haar HR manager. Ze loopt op haar tandvlees en worstelt met het stellen van grenzen. ‘Ik wil niet weer Burn-out raken en ik merk dat ik er dicht tegen aan zit. Wij maken elkaar de kop gek in onze organisatie. Helemaal nu richting het einde van het jaar.

Joke is manager bij een commerciële organisatie en wil niets liever dan twee weken echt vrij zijn met haar gezin. Ze ziet op dit moment echt niet hoe dat kan. Er ligt een deadline voor een project op 31 december, die ze naar haar idee nooit voor de kerst krijgt afgerond. Ze voelt zich klem gezet.

Burn-out kost miljarden per jaar 

In 2018 hadden bijna 1,3 miljoen Nederlandse werknemers burn-outklachten. De kosten van werkstress gerelateerd verzuim zijn opgelopen tot 2,8 miljard euro per jaar. Dit blijkt uit de factsheet ‘Werkstress’ die TNO in november 2019 presenteerde. Deze factsheet laat zien dat 45% van de werknemers vindt dat er aanvullende maatregelen nodig zijn tegen werkstress. Maar welke maatregelen?

Wat kun je als professional zelf doen?

Wachten tot haar werkgever iets veranderd is voor Joke nu niet de oplossing. Ze ziet duidelijk in dat ze zelf ook een aandeel heeft in de werkstress die zij ervaart. ‘Het is toch vreemd’, vertelt Joke, ‘want het lukt mij wèl om de grenzen voor mijn medewerkers duidelijk te stellen, maar voor mezelf niet. Van mijn eigen leidinggevende hoef ik bovendien geen steun te verwachten. Die vindt het zelfs normaal wanneer iemand op Sinterklaasavond moet overwerken.’

Hulp vragen

Hulp vragen doet Joke van nature niet graag. Maar haar gezondheid én haar gezin beginnen opnieuw last te krijgen van haar werkstress. Wachten met hulp vragen zou pas echt onverstandig zijn. Bij HR vond ze een luisterend oor. Haar grootste valkuil is overal ja tegen zeggen. Ze wil een ander graag helpen en denkt vaak dat ze het zelf sneller kan doen. En neemt zo snel veel te veel hooi op haar vork.

Tijdens ons eerste coachgesprek heb ik haar inzicht in haar karakterstijlen en werkmotivatie gegeven. De eerste belangrijke stap naar verandering. Voor Joke was dat heel verhelderend: ‘Zaken waar ik al een tijd tegenaan loop en ook wel vecht zijn me nu duidelijk, waardoor ik het makkelijk kan laten.’

Naast inzicht, geef ik mensen ook graag praktische handvatten mee. Joke heb ik 5 tips gegeven om makkelijker nee te zeggen.

Zeg jij ook zo snel ja? 

Voor je het weet heb je het alweer gezegd. En dat terwijl je eigenlijk nee bedoelde. Je zegt gewoon veel makkelijker ja dan nee.

Ja zeggen levert je veel op, maar soms juist niet. Neem alleen je tijd eens. Tijd die je liever aan iets anders zou besteden. En hoe vaker jij ja zegt, hoe vaker mensen je iets vragen. Dus hoe minder tijd je krijgt voor andere dingen.

Vaker nee zeggen zou je dus veel meer kunnen opleveren. Lekker gaan sporten en niet overwerken. Of meteen beginnen met dat nieuwe project zonder eerst naar die saaie vergadering te moeten.

Ja zeggen terwijl je nee bedoelt, is dus niet echt handig. Niet voor jezelf, want het kan je tijd, energie en geld kosten. Maar het is ook lastig voor een ander. Die denkt dat jouw ja ook echt ja is en krijgt een onduidelijk signaal van jou.

Hier de 5 tips die het NEE zeggen makkelijker maken:

1. Let eens op hoe anderen nee zeggen
Hoe vaak hoor je NEE eigenlijk? Op wat voor manier zegt een ander het? En wat vind je daarvan?

2. Bedenk dat je nee niet persoonlijk bedoeld is
Natuurlijk wil je de ander niet kwetsen of kwaad maken. Dat hoeft ook niet. Je wilt stevig op je eigen voeten staan, niet op de tenen van een ander. Je blijft vriendelijk maar beslist en zegt nee als jij nee bedoelt.

3. Wacht even voor je ja of nee zegt
Soms heb je al ja gezegd voor je het in de gaten hebt. Vraag je voortaan eerst bewust af: wil ik dit echt? Als ik hier ja tegen zeg, waar zeg ik dan nee tegen? Wat kost mijn ja en wat levert het mij op?
Kun je zo snel de gevolgen van je ja of nee niet overzien, vraag dan bedenktijd. En na die bedenktijd mag je nog steeds nee zeggen!

4. Zeg iets anders
‘Nee’ klinkt niet leuk. Vind je het een vervelend woord zeg dan bijvoorbeeld: ‘Het spijt me, maar dan kan ik niet’. En blijf daarbij. Je hoeft niet altijd toe te lichten waarom je niet kunt. Je kunt niet, punt!

5. Oefen met nee zeggen
Oefening baart kunst. Veel mensen zullen je waarderen om je duidelijkheid en het geeft jou ruimte om dingen te doen die je echt belangrijk vindt.

Herken jij jezelf in het verhaal van Joke? Heb jij ook moeite met nee zeggen én ben jij nieuwsgierig hoe het zit met jouw werkmotivatie en karakterstijlen? Kom er eenvoudig achter via een karakterstijlenscan. Neem bij interesse of vragen contact met mij op.

* In verband met de privacy zijn de namen in dit artikel gefingeerd

Een andere kijk op verveling…

anders kijken naar verveling

Velen van ons vervelen zich meer dan ooit. Verveling lijkt op het eerste gezicht haaks te staan op alle hectiek en haast, onze volle agenda’s en chronische stress en vermoeidheden die we dagelijks om ons heen zien en soms ook zelf ervaren.

Pure afleiding

Uit verveling houden we ons bezig met allerlei activiteiten die ons tijdelijk afleiding bieden. Die ons letterlijk bezighouden, maar in essentie afleiden van wie we willen zijn en wat we het liefste doen. Veel van onze menselijke creativiteit en ondernemerschap gaat op aan zelf bezig blijven en het bezighouden van anderen. En hoewel er dus veel tijd aan op gaat, is verveling zelf geen populair onderwerp van gesprek.

Gebrek aan verbinding

De verveling komt volgens mij voort uit het feit dat we de verbinding kwijt zijn met waarom we doen wat we doen. Ook vinden we het spannend om anders te zijn. Om ons eigen geluid te laten horen.

Mogelijkheid tot verandering

Maar het feit dat verveling zo’n – vaak ongeziene en onbenoemde – grote kwestie is, is juist een mogelijkheid tot verandering. Verveling bied je de mogelijkheid om dichter bij jezelf te komen, meer duidelijkheid voor jezelf te creëren. Daarvoor is de volgende vraag essentieel: blijf je kiezen voor kortstondige afleiding (in welke vorm dat voor jou dan ook is) of durf je een andere houding aan te nemen?

Anders durven zijn

En ja, dat is een pittige opgave. In onze maatschappij word je enerzijds uitgedaagd om je kop boven het maaiveld uit te steken en bejubeld wanneer je er echt uitspringt. Anderzijds word je genadeloos afgestraft wanneer je niet aan de verwachtingen voldoet.
Durf je in zo’n krachtenspel nog je eigen geluid te laten horen?

Een geheel eigen geluid

Een prachtig voorbeeld vind ik Grace van der Waal. Dit 12-jarig meisje deed in 2015 mee aan het tv-programma America got talent. Zij durfde het aan om een zelfgeschreven nummer op te voeren met een geheel eigen geluid. Wat een kracht en moed gaat er van dit meisje uit. Het contrast met haar moeder vond ik des te opvallender. Bekijk zelf maar eens dit filmpje:

‘We zien de wereld niet zoals hij is, maar zoals wij zijn, zoals wij geconditioneerd zijn om er naar te kijken’.
Jan Kuipers & Ben Tiggelaar uit De Kleine Covey

Deze quote past perfect bij de moeder van Grace die voordat haar dochter op gaat, zegt: “I’m scared, because I want everything she does to be succesful”. Maar als je er even over nadenkt, zie je in je eigen leven waarschijnlijk ook momenten of situaties waarop deze quote uit De Kleine Covey van toepassing is.

Zeg nu eerlijk, het vraagt moed om:

– te ontdekken wie je bent en wat je kan
– een groeiend zelfvertrouwen te ontwikkelen
– je eigen emoties te leren herkennen en hier effectief mee om te gaan
– je eigen grenzen te leren kennen en aan te geven
– te leren focussen en daardoor doelen te bereiken
– te durven zijn wie je bent

Samenvattend

Zoals ik al zei kun je verveling als mogelijkheid zien om tot verandering te komen. Verandering in de zin van: dichter bij jezelf komen. Het proces van jezelf ontdekken is spannend en opwindend tegelijk. Mensen die dat proces aangaan, durven hun hoofd boven het maaiveld uit te steken, durven onderscheidend te zijn. Zij doen het werk dat écht bij ze past en zij beschikken over persoonlijk leiderschap dat bij mensen zoals de 12-jarige Grace aangeboren lijkt. Maar ook jij kunt je op dat vlak ontwikkelen.

Wat doe jij bij verveling?

Wat doe jij als je je verveelt? Negeer jij het en ga jij maar door zonder te luisteren naar jouw eigen grenzen?
Als je je bezigheden eens langsloopt, kom jij dan ook zaken tegen die je in feite puur ter afleiding doet?

Ga eens na van welke zaken je echt energie krijgt en welke je energie kosten. Waar wil je meer van doen en waar wil je mee stoppen? Begin er vandaag nog mee en merk zelf het verschil!

Nieuwsgierig naar jouw persoonlijke energiekaart? Download hem hier samen met de Wegwijzer van jouw type.